Bloedsuikerwaarden: een gedetailleerde tabel en uitleg

Heeft u zojuist uw bloedsuiker gemeten en vraagt u zich af wat de uitslag betekent? In deze gids leest u precies hoe u uw meetresultaten kunt interpreteren en wanneer een waarde normaal, te laag of te hoog is.

Gebruikte bronnen:

• Nederlandse Diabetes Federatie
  http://www.diabetesfederatie.nl/
• Thuisarts.nl
  https://www.thuisarts.nl/
• Diabetes Fonds
  http://www.diabetesfonds.nl/

Inhoud artikel

• De gezonde norm: Bij een gezond persoon ligt de nuchtere bloedsuikerwaarde (na 8 uur niet eten) tussen de 4,0 en 6,1 mmol/l. Na een maaltijd mag deze waarde stijgen, maar idealiter blijft deze onder de 7,8 mmol/l.
• Herkennen van een ‘Hypo’: Er is sprake van een te lage bloedsuikerspiegel (hypoglykemie) als de waarde onder de 4,0 mmol/l zakt. Dit kan leiden tot trillen, zweten en verwardheid en vereist directe inname van snelle suikers.
• Wanneer is het een ‘Hyper’?: Een te hoge bloedsuikerspiegel (hyperglykemie) wordt vastgesteld bij waarden boven de 8,0 mmol/l (nuchter) of boven de 11,0 mmol/l (na een maaltijd). Chronisch hoge waarden kunnen op diabetes duiden.
• De voorfase (Pre-diabetes): Waarden die nuchter tussen de 6,1 en 6,9 mmol/l liggen, duiden op een voorstadium van diabetes. In deze fase is actie (leefstijlverandering) cruciaal om volledige diabetes type 2 te voorkomen.
• Factoren van invloed: Eén meting is een momentopname; factoren zoals stress, ziekte (koorts), alcoholgebruik, sporten en zelfs voedselresten aan uw vingers kunnen de testresultaten beïnvloeden.

Wat is een bloedsuikerwaarde?

Uw bloedsuikerwaarde geeft aan hoeveel glucose (suiker) er op dat moment in uw bloed zit. Deze waarde wordt uitgedrukt in millimol per liter (mmol/L). Glucose is de belangrijkste brandstof voor uw lichaam en hersenen, en komt vrij uit het voedsel dat u eet.

Waarom schommelt mijn bloedsuiker?

Het is volkomen normaal dat uw bloedsuikerspiegel gedurende de dag fluctueert. Dit komt door:

• Voeding: Na het eten stijgt uw bloedsuiker tijdelijk
• Lichaamsbeweging: Sporten verlaagt de bloedsuiker
• Stress: Verhoogt de bloedsuiker door adrenaline
• Medicijnen: Kunnen de waarden verhogen of verlagen
• Ziekte of koorts: Beïnvloedt de suikerhuishouding

De Centrale Waarden-Tabel: nuchter vs. niet-Nuchter

De referentiewaarden verschillen sterk naargelang u nuchter (na 8 uur vasten) of niet-nuchter (na een maaltijd) meet. Hieronder vindt u de volledige tabel volgens de Nederlandse medische standaarden:

Toelichting bij de tabel

Nuchtere meting:

Meet u vóór het ontbijt (en heeft u minstens 8 uur niets gegeten)? Dan is een waarde tussen 4,0 en 6,1 mmol/L normaal. Ligt uw waarde structureel tussen 6,1 en 6,9 mmol/L? Dan bevindt u zich in de voorfase van diabetes en is het verstandig dit met uw huisarts te bespreken.

Niet-nuchtere meting:

Meet u ongeveer 1,5 tot 2 uur na een maaltijd? Op dit moment zit er het meeste glucose in uw bloed. Een gezonde waarde ligt dan onder de 7,8 mmol/L. Waarden boven de 11,0 mmol/L duiden op diabetes.

Let op: Eén afwijkende meting betekent niet automatisch dat u diabetes heeft. Schommelingen kunnen komen door stress, een zware maaltijd of lichamelijke inspanning. Bij twijfel wordt altijd een laboratoriumtest uitgevoerd voor een betrouwbare diagnose.

Interpretatie van uw meting: Eén uitslag is geen diagnose

Een enkele afwijkende bloedsuikermeting hoeft geen reden tot paniek te zijn. Uw bloedsuiker wordt beïnvloed door tal van tijdelijke factoren. Daarom geldt:

• Eén hoge meting? Herhaal de meting op een ander moment (bij voorkeur nuchter).
• Meerdere afwijkende metingen? Neem contact op met uw huisarts.
• Twijfel over de diagnose? Uw arts zal een laboratoriumtest laten uitvoeren voor een nauwkeurige beoordeling. Bij deze laboratoriumtest wordt vaak ook de HbA1c-waarde bepaald (zie verderop).

Nu u de waarden kunt interpreteren, is het belangrijk om deze zo nauwkeurig mogelijk te meten. Lees hier hoe: Bloedsuikerspiegel meten: Alles over meettechnieken, glucosemeters en sensoren

Hypoglykemie (Hypo): te lage bloedsuiker

Van een hypoglykemie (ook wel ‘hypo’ genoemd) is officieel sprake bij een bloedsuikerwaarde lager dan 4,0 mmol/L. Sommige mensen voelen echter pas klachten bij waarden onder de 3,5 mmol/L, terwijl anderen juist al bij 4,0 mmol/L last krijgen.

Symptomen van een hypo:

• Zweten en trillen
• Hartkloppingen
• Duizeligheid en wazig zien
• Hongergevoel
• Concentratieproblemen
• Vermoeidheid en verwardheid
• In ernstige gevallen: bewusteloosheid

Wat te doen bij een hypo?

Neem direct een snelle koolhydraat, zoals een glas vruchtensap, een paar suikerklontjes of een banaan. Dit helpt uw bloedsuiker snel te verhogen.

Waarom ontstaat een hypo?

• Te weinig gegeten of te laat gegeten
• Te veel lichaamsbeweging zonder aanpassing van medicatie
• Te veel insuline of bloedsuikerverlagende medicijnen
• Alcoholgebruik (remt de aanmaak van glucose in de lever)

Hyperglykemie (Hyper): te hoge bloedsuiker

Bij een hyperglykemie (ook wel ‘hyper’ genoemd) is uw bloedsuiker te hoog. Dit is het geval bij:

Nuchter: boven de 8,0 mmol/L
Na het eten: boven de 11,0 mmol/L

Een structureel te hoge bloedsuiker kan wijzen op slecht ingestelde diabetes of een (nog) onontdekte diabetes. Symptomen zijn minder acuut dan bij een hypo, maar op lange termijn wel schadelijk voor bloedvaten, zenuwen en organen.

Symptomen van een hyper:

• Veel dorst
• Veel plassen
• Vermoeidheid
• Wazig zien
• Slecht genezende wondjes

Factoren die uw bloedsuikerwaarde kunnen beïnvloeden

Zelfs als u alles volgens de instructies doet, kunnen bepaalde factoren uw meetresultaat verstoren:

Externe invloeden:

• Voedselresten aan uw vingers: Was altijd uw handen met water en zeep vóór de meting. Zelfs een beetje vruchtensap of suiker op uw vingers kan de meting flink vertekenen.
• Alcoholgebruik: Verlaagt de bloedsuiker en verhoogt het risico op een hypo.
• Koorts of ziekte: Verhoogt de bloedsuiker door stresshormonen.
• Intensieve lichaamsbeweging: Verlaagt de bloedsuiker, soms nog uren na de inspanning.
• Stress of emoties: Adrenaline verhoogt de bloedsuikerwaarde tijdelijk.
• Medicijnen: Zowel diabetesmedicatie als andere medicijnen (zoals corticosteroïden) kunnen de waarden beïnvloeden.

Tip: Noteer bij elke meting het tijdstip, wat u gegeten heeft en of u bijvoorbeeld gestrest of ziek was. Dit helpt u en uw arts om patronen te herkennen.

De HbA1c-waarde: uw langetermijngemiddelde

Terwijl een vingerprik-meting een momentopname is, geeft de HbA1c-waarde uw gemiddelde bloedsuikerspiegel over de afgelopen 2 tot 3 maanden weer. Deze test wordt afgenomen via een bloedmonster in het laboratorium.

HbA1c-normwaarden:

• Gezond: < 42 mmol/mol (< 6%)
• Pre-diabetes: 42 – 47 mmol/mol (6 – 6,5%)
• Diabetes: ≥ 48 mmol/mol (≥ 6,5%)

De HbA1c is de gouden standaard voor het vaststellen en monitoren van diabetes. Uw huisarts bepaalt dit meestal 2 tot 4 keer per jaar.

Zelfmeting thuis: praktische tips

Als u thuis uw bloedsuiker meet, is het belangrijk om een betrouwbare meting uit te voeren. Volg deze stappen:

Stappenplan voor een nauwkeurige meting:

1. Was uw handen grondig met water en zeep. Droog ze goed af. Voedselresten (zelfs minimaal) kunnen de meting verstoren.
2. Gebruik een nieuw lancet bij elke prik om infecties te voorkomen.
3. Prik in de zijkant van uw vingertop (niet in het midden, daar zitten meer zenuwuiteinden).
4. Breng een druppel bloed aan op het teststrookje en plaats deze in de bloedglucosemeter.
5. Lees het resultaat af en noteer deze, samen met het tijdstip en de omstandigheden.

Wanneer moet u meten?

• Type 1 diabetes: Vaak meerdere keren per dag (voor maaltijden, voor het slapen, bij klachten).
• Type 2 diabetes met insuline: Afhankelijk van uw behandelplan, meestal enkele keren per week.
• Type 2 diabetes met tabletten: Meestal niet nodig, tenzij uw waarden schommelen of uw arts dit adviseert.

Heeft u vragen over de meetfrequentie of de juiste meetmomenten? Vraag dan advies aan uw diabetesverpleegkundige of huisarts.

Veelgestelde vragen: